Quê hương núi Đọi sông Châu

Nói đến Châu Giang (Duy Tiên) nhiều người nhớ ngay đến một điển hình tiên tiến tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước, nhất là phong trào thi đua xây dựng mô hình hợp tác hóa nông nghiệp kiểu mẫu những năm 1970-1990.

Chiều 19/6, Ban tổ chức các hoạt động kỷ niệm 115 năm Ngày sinh đồng chí Lương Khánh Thiện đã nghe báo cáo công tác chuẩn bị các hoạt động kỷ niệm. Đồng chí Bùi Quang Cẩm, TUV, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị.

Quần thể di tích chùa Đọi Sơn, xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên là một trong số những thắng cảnh nổi tiếng của tỉnh Hà Nam và trấn Sơn Nam xưa. Ngôi chùa cổ kính linh thiêng tọa lạc trên đỉnh núi Đọi đột khởi trên đồng bằng trù phú.

Về thôn Lưu Giáo, xã Tượng Lĩnh (Kim Bảng) hôm nay, chúng tôi cảm nhận được sự thay đổi vượt bậc của vùng quê này: Những ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát, những con đường ngõ xóm được bê tông hoá rộng rãi, khang trang, sạch sẽ.

Tên nôm của thôn là Đùng, chùa mang tên thôn. Một ngôi chùa nhỏ loang màu thời gian nằm khuất nẻo dưới chân núi, xa rời làng mạc. Một ngôi chùa như bao ngôi chùa nhỏ khác của xã Liêm Sơn (Thanh Liêm) nhưng chứa đựng những trầm tích lịch sử nằm dưới lớp đất đồi với những vẻ đẹp của chân lý Phật giáo.

Tìm hiểu tên đất, tên làng là một việc lý thú, thu hút sự quan tâm của nhiều người. Mỗi nơi một vẻ, những phong cảnh núi sông, sản vật, tình người là văn hóa bản địa độc đáo cho ta thêm yêu quê hương, đất nước.

Đến hẹn lại lên, cứ vào ngày rằm tháng Giêng hằng năm, nhân dân thị trấn Vĩnh Trụ (Lý Nhân) lại nô nức tổ chức lễ hội truyền thống. Điều đặc sắc ở lễ hội đình làng Vĩnh Trụ là vẫn còn lưu giữ được mối kết nghĩa, giao hảo truyền thống với làng Ô Mễ, xã Tràng An (Bình Lục), trở thành nét văn hóa đẹp trong đời sống hiện đại hôm nay.

Câu chuyện cổ tích "Sự tích trầu cau" ngợi ca, tôn vinh tình cảm anh em, tình nghĩa vợ chồng thủy chung, sâu sắc, rất nhiều người đã được đọc, được nghe nhưng không phải ai cũng biết, xã Tượng Lĩnh, huyện Kim Bảng là một trong những nơi phát tích dị bản câu chuyện cổ tích này.

Khoa cử Nho học và các nhà khoa bảng Hà Nam có đóng góp xứng đáng cho lịch sử, văn hóa dân tộc. Song việc nghiên cứu mới đạt được những kết quả bước đầu.

Trong tất cả các tục lệ ở hội vật Liễu Đôi, tục vật trai rốt là một tục lệ vừa ý vị, vừa giàu tính nhân văn thể hiện một cách tài tình, dụng công trong việc duy trì hội vật. Với tục lệ này, vật võ Liễu Đôi sẽ trường tồn bởi có năm nào lại không có những đứa trẻ, những đô vật nhí của tương lai ra đời vào những ngày cuối cùng của năm, sau rốt của một năm.

Liên tục 11 năm qua, thôn Bồ Xá, xã Đồn Xá (Bình Lục) được công nhận danh hiệu làng văn hóa cấp huyện và trở thành điểm sáng trong phong trào xây dựng làng văn hóa của huyện, tỉnh.

Làng Phúc Hạ, xã Hợp Lý, huyện Lý Nhân từ lâu nổi tiếng với nghề bánh đa quạt truyền thống. Bánh đa quạt nơi đây thơm ngon, có vị bùi ngậy riêng biệt, được khách hàng trong và ngoài tỉnh ưa thích.

Mảnh đất Hà Nam trong dòng chảy truyền thống văn hiến và hiếu học qua nhiều đời đã sản sinh không ít nhân tài. Trong số 53 danh nhân đỗ đạt cao ở 36 khoa thi, người "mở đầu" cho truyền thống khoa bảng ấy bằng học vị Thái học sinh (năm 1125) là Cương Công - Lý Công Bình (làng Thanh Nghĩa, xã Đồn Xá, Bình Lục).

Trong lịch sử dân tộc, có những năm Tuất in dấu những sự kiện, những chiến công. Nhân năm Mậu Tuất (2018), chúng ta hồi cố về hai năm Tuất, người Hà Nam đã lưu danh đậm nét vào lịch sử.

Làng cổ Tế Cát thời Nguyễn (1802-1945) là xã của tổng Ngu Nhuế, huyện Lý Nhân, Ngu Nhuế nghĩa là yên vui bình dị. Tế Cát nay thuộc xã Đức Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam.

Hàng trăm năm qua, cứ sáng mùng 2 Tết Nguyên đán, phiên chợ cầu may họp trên địa bàn xã Xuân Khê (Lý Nhân) tấp nập, đông vui người bán, người mua. Không ồn ào, vội vã, xô bồ như những phiên chợ bình thường, đến chợ cầu may mọi người đều thư thả, hòa nhã, vui vẻ bán - mua với mong muốn có một năm mới nhiều niềm vui, may mắn, hạnh phúc.

Xuân này là một mùa Xuân mới thực sự với những người làm gốm ở Quyết Thành (thị trấn Quế, Kim Bảng). Sau bao năm tồn tại dưới mô hình HTX, giờ đây, làng gốm truyền thống hàng trăm năm tuổi chính thức chuyển đổi sang mô hình tư nhân hóa, những người dân làm gốm thực sự phấn khởi trước sự thay đổi mang tính bước ngoặt này.

Long Đọi - danh sơn thiêng, chứa đựng biết bao điều kỳ bí về phong thủy, tâm linh, lịch sử, văn hóa…, dòng Châu Giang uốn lượn tạo một vùng sơn thủy hữu tình. Từ bao đời, đã kết tinh những giá trị văn hiến độc đáo. Các làng, xã quanh vùng đậm đà những nét riêng biệt, nhiều người tường, song vẫn tiềm chứa nhiều vẻ đẹp khác.

Về xã Đồng Hóa của huyện Kim Bảng, nhìn quang cảnh làng quê, nhìn con người nơi đây chắc nhiều người đều có chung một ý nghĩ như tôi: Còn cần gì hơn nữa ở một vùng quê thời hội nhập.

Nhắc đến Liêm Cần (Thanh Liêm), du khách gần xa thường nghĩ ngay đến "Thánh địa Bảo Thái" nơi phát tích triều Lê sơ gắn liền cùng tên tuổi vị quân vương Lê Hoàn với vô số những di tích lịch sử văn hóa in đậm dấu ấn của các tướng lĩnh tài danh phò vua, giúp nước, hộ dân, khi thác hiển linh thần thánh, độ trì cho bách dân, trăm họ yên hưởng thái bình, thịnh trị.

BÁO HÀ NAM ĐIỆN TỬ

Giấy phép xuất bản số 68/GP-BTTTT do Bộ Thông tin - Truyền thông cấp ngày 16/2/2017

Địa chỉ: Đình Tràng, phường Lam Hạ, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam

Tổng Biên tập: Lê Hồng Kỳ

Điện thoại: (0226) 3852.773 - 3853.342 | Fax: (0226)3853.342

Email: baohanam.dientu@gmail.com

Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.