Làm việc cho một công ty liên doanh nên thời gian rất khắt khe, mỗi tuần chị Nguyễn Thùy Liên (thị trấn Đồng Văn, Duy Tiên) chỉ được nghỉ vào ngày chủ nhật. Công việc bận rộn, con còn nhỏ, trong khi mẹ đẻ đau yếu không tự chủ được trong sinh hoạt cá nhân. Vì không có thời gian chăm sóc trực tiếp nên chị Liên quyết định đón mẹ về ở cùng và thuê người sớm tối cơm nước, giặt giũ, chăm bẵm.

Tuy nhiên, anh chị em gia đình bên chồng tỏ ra không hài lòng, bản thân mẹ chị cũng không thoải mái vì quan niệm rằng cha mẹ già yếu phải ở với con trai, phải được tự tay các con chăm sóc, nâng giấc. Để người ngoài xúc cháo, tắm giặt cho bố mẹ là không phải người con có hiếu. Chính vì vậy, gia đình chị Liên xảy ra bất đồng quan điểm, những lời nói bóng gió từ anh em làm cho không khí gia đình ngày thêm căng thẳng.

Chị Liên tâm sự: Trai, gái cũng đều là con, ai có điều kiện hơn thì chăm sóc, nuôi dưỡng bố mẹ khi già yếu. Nhà có anh trai nhưng điều kiện khó khăn, nên tôi đón mẹ về chăm sóc vừa là báo hiếu, vừa đỡ đần cho anh. Cũng vì không có thời gian nên tôi phải nhờ người giúp việc trực tiếp chăm sóc. Tuy nhiên, anh em và ngay cả mẹ tôi cũng chưa thật thông cảm vì lối mòn quan niệm cũ. Bà cụ ở với con gái cũng thấy e dè, ngại ngùng, thậm chí tủi thân khi không được con trực tiếp bón cháo, tắm rửa. Để mẹ đỡ suy nghĩ và hài hòa mối quan hệ gia đình, tôi đành phải đưa mẹ về quê.

Ảnh minh họa.

Với anh Trần Văn Thành (phường Quang Trung, TP. Phủ Lý), câu chuyện quan niệm sống lại mang một sắc diện khác. Nghỉ Tết, thay vì về quê, gia đình anh lại quyết định lên đường đi du lịch. Bố mẹ, họ hàng ngay lập tức tỏ ra không hài lòng. Mẹ anh còn mắng rằng: Cả năm mới có ngày Tết, không về quê hương bản quán như vậy là bất hiếu…

Theo quan niệm của anh Hải, việc báo hiếu bố mẹ, tôn kính tổ tiên không nhất thiết cứ phải thể hiện theo nếp cũ. Gia đình anh đã chủ động bố trí về thăm gia đình, họ mạc, dâng lễ tổ tiên những ngày nghỉ và trước Tết. Cả năm anh chị làm việc vất vả, con cái học hành liên miên, Tết là dịp để nghỉ ngơi, thư giãn nên đi du lịch cũng là việc cần thiết. Không cứ Tết đến là phải chúc tụng, tụ tập gia đình cơm nước, ăn uống. Tết là lúc nghỉ ngơi nhưng lại hóa mệt, không có thời gian thư giãn. Với chị em phụ nữ, nghỉ Tết lại chính là những ngày bận rộn, vất vả. Suốt ngày phải vào bếp chuẩn bị cơm cúng, cỗ thiết đãi họ hàng, bạn bè, khách khứa về lại tất bật thu dọn. 

Chị Nguyễn Minh C. (phường Trần Hưng Đạo, TP. Phủ Lý) không muốn lập gia đình nhưng tha thiết muốn có con và chị trở thành người mẹ đơn thân. Anh em trong nhà phản đối kịch liệt. Là phụ nữ xinh đẹp, học hành đoàng hoàng nên phải lấy chồng, con cái phải có bố, tại sao lại phải nuôi con một mình??? Hàng xóm láng giềng cũng không ngớt lời ra tiếng vào.

Chị C. tâm sự: "Mình không muốn lập gia đình nhưng vẫn muốn có con để chăm bẵm. Biết là đứa bé sinh ra sẽ có những thiệt thòi, nhiều người còn vô tình hoặc cố ý hỏi châm chọc cháu nhưng mình thấy đây là việc cá nhân của mỗi người, không nên vì quan niệm cũ mà làm tổn thương người khác".

Còn với bà Vũ Thị Tuyết (phường Minh Khai, TP. Phủ Lý), việc thay đổi quan niệm sống theo hướng tích cực, hiện đại, cởi mở cũng đem đến cho gia đình những "dị nghị". Nghỉ hưu ở nhà, con dâu sinh cháu nhỏ, nhưng bà không dành tất cả quỹ thời gian nghỉ hằng ngày cho việc chăm cháu. Mua sắm đủ sữa, đồ dùng cần thiết cho con dâu và cháu, hằng ngày dành một khoảng thời gian nhất định giúp con, chơi với cháu, còn lại bà đi tập thể dục, giao lưu với bạn bè.

"Cũng có ý kiến bên ngoài và con cái cho rằng nghỉ hưu thì nên ở nhà bế cháu để mẹ bé đi làm. Ông bà thông gia cũng tỏ vẻ không hài lòng nhưng theo tôi, con cái phải chủ động là chính, cha mẹ không thể nghỉ hưu lại tiếp tục chăm trẻ nhỏ. Tôi không dành tất cả thời gian cho cháu không có nghĩa là tôi không yêu thương con, cháu"…Bà Tuyết chia sẻ.

Kể ra đây vài ba trường hợp để thấy những mâu thuẫn về quan niệm tư duy trong xã hội hiện đại. Để khắc phục, dung hòa điều đó, mỗi người nên có cách nhìn nhận đúng đắn, đa chiều, có cách xử lý phù hợp nhất.

Nguyễn Hằng